Producenci oprogramowania coraz częściej oferują własne usługi hostingowe. Niektórzy idą o krok dalej, udostępniając swój system wyłącznie w formie usługi (Software as a Service). Dla kontrastu, część dostawców zupełnie ignoruje chmurowe trendy, pozostając przy rozwiązaniach On Premise - czyli gotowych do instalacji na wskazanym serwerze klienta.

Klient natomiast, kuszony przez danego producenta, często wybiera na oślep, nie będąc świadomym różnic pomiędzy tymi dwoma modelami instalacji oprogramowania - zarówno pod względem ich zalet, jak i związanych z nimi zagrożeń. Przedstawiam je w dzisiejszym artykule.

Oprogramowanie w chmurze i na własnym serwerze - porównanie

Wybierając oprogramowanie dla firmy powinniśmy zwrócić uwagę nie tylko na jego walory funkcjonalne, ale również miejsce instalacji. Wpływa ono bowiem na późniejszy komfort (albo jego brak) korzystania z systemu. Zwykle dostępne są następujące możliwości:

Software as a Service (Saas) - oprogramowanie zainstalowane na serwerach producenta (w tzw. chmurze producenta), dostępne jako usługa internetowa. Aby z niego korzystać wystarczy uzyskać do niego dostęp (rejestracja, płatność etc.). System tego typu konfigurujemy wyłącznie z poziomu udostępnionego panelu administracyjnego - w zakresie określonym przez usługodawcę. Pozostałe tematy związane z utrzymaniem i konserwacją usługi realizowane są przez producenta. Oprogramowanie Saas najczęściej jest odpłatne w formie abonamentu (np. 20 zł za miesiąc za użytkownika). Na rynku można również znaleźć sporo narzędzi darmowych bądź częściowo darmowych (tzw. model freemium) - bezpłatnych np. dla określonej liczby użytkowników.

On Premise - model, w którym oprogramowanie instalowane jest na własnym (bądź dzierżawionym) serwerze klienta. Jedynym administratorem systemu działającego na własnym hostingu jest wówczas klient, w którego gestii leży zarówno zarządzanie samym programem, jak i infrastrukturą IT, z której on korzysta.

Wielu producentów oprogramowania udostępnia je wyłącznie w modelu Software as a Service. Jeśli więc taki sposób korzystania z systemu nam nie odpowiada, nie powinniśmy brać go pod uwagę. Z doświadczenia wiem też, że istnieją firmy, które w związku ze swoją polityką IT sięgają wyłącznie po rozwiązania chmurowe, dyskwalifikując model on premise. Osobiście uważam jednak, że do wyboru oprogramowania warto podejść elastycznie i przeanalizować każdą ofertę indywidualnie. Rozwiązanie chmurowe dostawcy X nie musi bowiem posiadać zalet chmury dostawcy Y. Podobnie jest z oprogramowaniem instalowanym na własnych serwerach.

Zalety rozwiązań SaaS

  • nie angażują firmowych zasobów IT (zarówno sprzętu, jak i administratorów),
  • są dostępne dla każdego urządzenia podłączonego do internetu,
  • gwarancja dostępności usługi (np. 99,9%) - przy czym uwaga: zwróćmy uwagę na czym polega odpowiedzialność usługodawcy w przypadku niespełnienia zapisów umowy w tym zakresie - może się bowiem okazać, że gdy np. usługa będzie niedostępna cały dzień, nasza firma straci wiele, a usługodawca zrekompensuje to jedynie przedłużeniem ważności usługi o 1 dzień,
  • bieżące aktualizacje oprogramowania - zapewnia je usługodawca i zazwyczaj odbywają się zupełnie bezboleśnie,
  • pełny support producenta - możliwość weryfikacji problemu bezpośrednio w środowisku klienta,
  • przejrzysty model opłat - przedziały cenowe dotyczą zazwyczaj intuicyjnych zmiennych, jak liczba użytkowników, miejsce na dysku itd.

Wady rozwiązań SaaS

  • niedostępne bez połączenia z internetem,
  • zazwyczaj brak możliwości ograniczenia dostępu do usługi np. tylko do firmowej sieci,
  • brak wpływu na szybkość działania oprogramowania (poprzez np. poprawę wydajności serwera),
  • duża zależność od usługodawcy - przed decyzją warto zweryfikować jego stabilność, bowiem w przypadku jego "zniknięcia" możemy utracić nie tylko dostęp do oprogramowania, ale również wszelkie zgromadzone w nim dane (zagrożone bezpieczeństwo danych),
  • ograniczone możliwości operowania na danych - m.in. brak dostępu do bazy danych,

Zalety własnego hostingu

  • pełna kontrola nad środowiskiem, jego konfiguracją sprzętową i programową,
  • możliwość pełnego operowania na zgromadzonych danych (m.in. dostęp do bazy danych),
  • pełna kontrola nad systemem - wszelkie modyfikacje (np. aktualizacje) odbywają się z naszej inicjatywy,

Wady własnego hostingu

  • koszt utrzymania i konserwacji oprogramowania leży po stronie firmy,
  • dodatkowe koszty związane z infrastrukturą IT (np. serwer),
  • utrudnione aktualizacje systemu,
  • konieczność posiadania wiedzy z zakresu administracji danego systemu - ryzyko nieodpowiedniej konfiguracji sprzętu czy oprogramowania,

Chmura czy własny serwer - co wybrać?

O tym czy korzystniejsze dla naszej firmy będzie sięgnięcie po oprogramowanie instalowane na własnym serwerze, czy też skorzystanie z niego jako usługi (SaaS), zależy od jej faktycznych potrzeb i możliwości. Użytkowanie systemów działających w chmurze producenta oznacza przesunięcie odpowiedzialności za jego poprawne działanie na usługodawcę. Jeśli jesteśmy w stanie to zrobić (bo nie ograniczają nas np. kwestie prawne), a producent jest podmiotem godnym zaufania - warto wybrać wariant Software as a Service. W praktyce oznacza on bowiem niższe całkowite koszty eksploatacji systemu i generalnie mniej problemów.

Jeśli jednak nie chcemy powierzać tak wielkiej odpowiedzialności zewnętrznemu podmiotowi, cenimy sobie swobodę konfiguracji, a w dodatku posiadamy w firmie odpowiednie kompetencje i infrastrukturę IT, możemy śmiało sięgnąć po rozwiązanie instalowane na własnym serwerze. W obu przypadkach ważne jest, aby nasz wybór był po prostu świadomy.

Przeczytaj również:


  • Waldemar

    Warto też zwrócić uwagę na bezpieczeństwo danych i obawy potencjalnych klientów rozwiązań w chmurze odnośnie niepowołanego dostępu do danych, które są na obcych serwerach. W większości przypadków obawy te są irracjonalne, a serwery klienta są gorzej zabezpieczone przed włamaniem niż serwery dostawcy oprogramowania. Miałem taki przypadek, gdy dyrekcja urzędu nie zgodziła się na zakup rozwiązania w chmurze ze względu na bezpieczeństwo danych osobowych. Chodziło o imię, nazwisko, komórkę organizacyjną i stanowisko. Po wejściu na stronę urzędu można było wejść do książki adresowej, gdzie poza w/w danymi były jeszcze telefony, maile, zakresy obowiązków itp. Jeśli w chmurze mamy przechowywać newralgiczne z punktu widzenia firmy informacje, warto sprawdzić w jaki sposób zabezpieczane są nasze dane i czy dostawca o ile to konieczne spełnia wymogi np. Ustawy o Ochronie Danych Osobowych.

Dodaj komentarz
Futuramo - przyszłość pracy zespołowej?
Mimo, że na rynku dostępna jest cała masa wyspecjalizowanego oprogramowania wspierającego prowadzenie biznesu, wielu przedsiębiorców w dalszym... Czytaj więcej...
Dekalog użytkownika systemu CRM
Posiadasz system CRM, który jednak nie przynosi Twojej firmie spodziewanych korzyści? Oprogramowanie zamiast porządkować i usprawniać twoją... Czytaj więcej...
Jak skutecznie zarządzać budżetem projektu?
Zarządzanie budżetem to jedno z najważniejszych, a zarazem najtrudniejszych zadań project managera. Najmniejsza luka w finansach projektu... Czytaj więcej...


Piotr Rawski
Analityk Biznesowy, Project Manager. Entuzjasta rozwiązań IT dla biznesu.

Doradzam, optymalizuję procesy biznesowe i dobieram oprogramowanie do indywidualnych potrzeb. Wszystko po to, aby zwiększyć efektywność Twojej firmy.
-> kontakt i współpraca

Jak wybrać system informatyczny dla firmy?
W jaki sposób dokonać właściwego wyboru spośród ogromnej ilości systemów informatycznych dostępnych na rynku? Jak zdecydować które z... Czytaj więcej...
Czy dane w chmurze są bezpieczne? 10 pytań do dostawcy
Systemy działające w tzw. chmurze (SaaS) pod względem wygody użytkowania i administracji znacznie przewyższają oprogramowanie instalowane na... Czytaj więcej...
7 grzechów głównych systemów ERP (i firm konsultingowych)
Na rynku oprogramowania dostępnych jest wiele systemów ERP o całkiem szerokiej funkcjonalności, zdających się wpisywać w standardowe potrzeby... Czytaj więcej...
Jak zarabiają producenci darmowego oprogramowania?
Miesiącami projektują, programują i testują rozwiązania informatyczne, ponoszą koszty reklamy i marketingu, poprawiają ewentualne błędy, aby... Czytaj więcej...
Ile kosztują systemy informatyczne dla firm?
Ile trzeba zapłacić za wdrożenie dobrego systemu informatycznego (np. klasy ERP czy CRM) w firmie? Trudno o jednoznaczną odpowiedź - koszt... Czytaj więcej...